Kategori: Makaleler

İçimde beliren bir merakla sormuştum kendime: Bir ibadetin kesintiye uğraması gerçekten sadece ritüel açısından bir sorun mu? Ya da insan zihninin, duygularının, ilişkilerinin derinlerine indiğimizde “itikaf bozulursa ne olur?” sorusu bambaşka bir pencere açıyor mu? Bu yazıda tam da bu mercekten ele alacağım: bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla itikaf kesintisinin insan üzerinde nasıl yankı bulduğunu psikolojik bir perspektiften inceliyorum. İtikaf Nedir? Psikolojiyle Buluştuğunda İtikaf, belirli bir süre ibadete ayrılmış fiziksel ve zihinsel bir alandır. Namazlardan dua etmeye, derin düşünceye kadar kişinin içsel dünyasına odaklandığı bir pratik. Bu bağlamda, bilişsel ve duygusal süreçlerle yakından ilişkilidir. Bilişsel psikoloji, insanların nasıl düşündüğünü;…

Frenk Üzümü Balkonda Yetişir Mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bakış İstanbul gibi büyük bir şehirde yaşıyorum ve burada her gün yaşanan olaylar, sokakta gördüğüm manzaralar, bazen küçük ama büyük anlamlar taşıyan anlar, hayatı nasıl gördüğümü etkiliyor. Düşünsenize, toplu taşımada karşılaştığınız yüzler, işe gidiş gelişte yaşadığınız küçük mücadeleler, her şey aslında bir anlam taşır. Geçenlerde akşamüstü bir kafede otururken, balkonunda birkaç saksı çiçeğiyle uğraşan yaşlı bir kadının yanına yaklaşan bir grup genç kadına göz attım. Birinin ‘Frenk üzümü yetiştirmeyi düşünüyorum, balkonda olur mu?’ diye sorduğunu duydum. Hemen aklıma bir sürü şey geldi. Balkonumda, balkonlarında, toplumda, sosyal yapılarla ne…

Parallax Nasıl Hesaplanır? Tarihsel Bir Perspektifle Uzaydan Gelen Işık Geçmişe baktığımızda, evreni anlamaya yönelik ilk merakın insanlar üzerinde nasıl derin bir etki bıraktığını görmek büyüleyicidir. Gözlemlediğimiz yıldızların konumları, yüzyıllar boyunca hem bilimin hem de felsefenin sorularına cevap arayan bir ipucu olmuştur. Parallax nasıl hesaplanır sorusu, yalnızca astronomi öğrencilerini değil, tarih boyunca gökyüzünü inceleyen herkesin zihnini meşgul etmiştir. Bu yazıda, paralaks ölçümünün tarihsel gelişimini, matematiksel temellerini ve bugünkü astronomi ile olan bağlarını kronolojik bir çerçevede keşfedeceğiz. Antik Çağda Gözlemin İlk Adımları İnsanlık, gökyüzünü gözlemlemeye başladığında yıldızların hareketini anlamak için basit ölçümler kullanıyordu. Eski Yunan’da Aristoteles ve Hipparkos gibi düşünürler, yıldızların konumlarını…

Fince “Nasılsın?” Nasıl Denir? Kültürel ve Dilsel Bir İnceleme Fince, kelime yapısı ve konuşma şekilleriyle farklı bir evrende yaşamaya meyilli bir dil. Ama burada en basit, en insani soruyu soracağız: “Nasılsın?” Fince’de bu soru nasıl sorulur ve aslında ne anlam ifade eder? Gelin, biraz cesurca ve eleştirel bir şekilde bakalım. Fince’de Nasılsın? Sorusu: Temel Anlam ve Dilsel Yapı Fince’de “Nasılsın?” demek için en yaygın kullanılan ifade ”Miten menee?”dır. Kelime kelime çevirecek olursak, “Miten” “nasıl” anlamına gelirken, “menee” ise “gidiyor” ya da “ilerliyor” gibi bir anlama sahiptir. Yani, tam anlamıyla “İlerliyor nasıl?” demek gibi bir şey. Fakat burada ince bir fark…

Excel Kaçıncı Fonksiyonu? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Excel, hepimizin hayatında yer alan bir yazılım aracı. Özellikle iş dünyasında, finans sektöründe, eğitimde ve hatta günlük yaşamda bir tür veriyi düzenleme, analiz etme aracı olarak sürekli karşılaştığımız bir araç. Ancak “Excel kaçıncı fonksiyonu?” sorusu, yalnızca bir yazılımın kullanımından öte bir anlam taşımaya başladığında, bu soruyu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden ele almak önemli bir meseleye dönüşüyor. Excel ve Toplumsal Cinsiyet: Sınıflar Arası Bölünmeler İstanbul’da yaşayan, 29 yaşında bir sivil toplum çalışanı olarak her gün sokaklarda, toplu taşımada ve iş yerlerinde toplumsal dinamikleri gözlemliyorum. Bir gün…

Elektromanyetizma Hangi Meslek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Günümüzde elektromanyetizma, teknolojik gelişmelerin temel taşı olan bir alan. Hem elektriksel hem de manyetik kuvvetlerin etkileşimiyle ilgili yapılan çalışmalar, hayatımıza etki eden hemen her şeyin temelini oluşturuyor. Ancak, bu bilimsel alanın ve bu alanda çalışan mesleklerin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi faktörlerle nasıl bir ilişkisi olduğunu düşünmek, genellikle göz ardı edilen bir konu. İstanbul sokaklarında, toplu taşımada ya da işyerlerinde gözlemlediğim sahneler, bu mesleklerin hem kadınlar, hem de farklı kimlikler ve gruplar için ne kadar farklı anlamlar taşıdığını gösteriyor. Elektromanyetizma: Ne İşe Yarar? Elektromanyetizma, elektrik ve…

İç ve Dış Paydaşlar Kimlerdir? Geleceğe Dönük Bir Bakış Son zamanlarda, hayatımda ve iş dünyasında bir şeyler değişiyor gibi hissediyorum. Teknoloji, toplumsal ilişkiler, iş yaşamı… Her şey hızla evriliyor. Bunu düşünürken, iç ve dış paydaşlar kavramı da bir şekilde zihnimde belirmeye başladı. Bu kavramlar, aslında gündelik hayatımda, işimde ve ilişkilerimde nasıl bir rol oynayacak? Hangi paydaşlar gelecekte beni daha çok etkileyecek, hangileri ise daha az? Bu sorulara cevap ararken, 5-10 yıl sonra bu ilişkilerin nasıl şekilleneceğini de merak ediyorum. Hayatımda bu kavramların yeri ne olacak? Hadi gelin, birlikte göz atalım. İç ve Dış Paydaşlar: Kimdir Bu İnsanlar? İç ve dış…

İngilizler Dindar mı? İngilizler dindar mı? Hadi gelin, bu soruyu ele alalım. Cevap basit olabilir, ama aslında oldukça karmaşık. Çünkü İngiltere’deki din, sadece bireysel inançlarla değil, tarihsel, toplumsal ve kültürel faktörlerle şekillenen bir mesele. Yani, bir insanın sabah namazı kılıp kılmadığına bakarak İngilizlerin dini inançlarını ölçmek ne kadar doğru olur? Gelin, bu konuyu biraz daha derinlemesine inceleyelim. İngilizlerin Dinle İmtihanı: Tarihsel Bir Çerçeve Evet, İngilizler geçmişte dindar bir toplumdu. Bu, devletin kurumu olan Anglikanizm’in, hem dinî hem de toplumsal yapıda güçlü bir yer edinmesiyle şekillendi. İngiltere, Hristiyanlığın merkezlerinden biri olmayı uzun yıllar sürdürdü. Özellikle 16. yüzyılda Henry VIII’in Katolik Kilisesi’nden…

id=”8bmf77″ İlk Sure Alak mı Fatiha mı? Veriler ve Hikayelerle Bir Karşılaştırma Bir sabah kahvemi içerken, aklımda bir soru belirdi: “İlk sure Alak mı, Fatiha mı?” Çocukluğumda, Kuran’ı öğrenmeye başladığımda hocalarım hep Fatiha’nın çok önemli bir sure olduğunu söylerdi. Her müslüman, günün beş vaktinde Fatiha’yı okur ve bunun ne kadar temel bir şey olduğunu anlatırlardı. Ama işin garibi, Kuran’ın ilk suresi Fatiha değil, Alak. Gerçekten de, ilk sure Alak mı, yoksa Fatiha mı? Hadi gelin, bu soruyu biraz daha derinlemesine inceleyelim ve hem veri hem de kişisel deneyimlerimle bu iki sureyi karşılaştıralım. Alak mı Fatiha mı? Bir Başlangıç Sorusu Çocukken,…

İki Göz Arası Mesafe Ne Kadar Olmalı? Farklı Yaklaşımlarla İnceleme İki göz arasındaki mesafe, aslında çoğumuzun üzerinde çok fazla düşünmediği bir konu. Ama tam karşımıza bir aynadan bakıp da “Hımm, gözlerim fazla yakın mı, yoksa çok mu uzak?” diye düşündüğümüzde, bu mesele kafamıza takılabiliyor. Gözlerin arasındaki mesafe, hem estetik hem de bilimsel açıdan farklı bakış açılarıyla tartışılabilecek bir konu. Peki, bu mesafenin ne kadar olması gerektiğini kim belirliyor? İçimdeki mühendisle mi, yoksa içimdeki insanla mı tartışmalıyım? İki Göz Arası Mesafe: Bilimsel Bakış Açısı İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Beni matematikle bırakın, gözler arasındaki mesafe, yüzümüzün genel yapısına oranla belirli bir düzene…