Günlük Satırlar Yazılar

Geçici Plaka Hangi Harf? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektifinden Bir İnceleme Bir sabah, bir şehirde yeni bir yola çıkmaya karar verdiğinizde, arabaların sırasıyla ilerleyişine göz atar ve o sıradan harflerin bir araya geldiği plakalara bakarsınız. Farklı renkler, dizilimler, rakamlar ve harfler… Her plaka bir kimlik, bir yolculuk, bir başlangıç hikayesidir. Ancak bazen, o sıradan görünümlü plakaların arasında özel bir plaka gözünüze takılır. “Geçici plaka” diye bir şeyin olduğunu duydunuz mu? Eğer evet, o zaman bu plakanın sadece geçici değil, çok daha derin bir anlam taşıyabileceğini düşündünüz mü? Geçici plaka, bir aracı kullanan kişinin aracı tam olarak tescil ettirme sürecindeyken, devletin…

Elektrik, modern toplumların en temel altyapı unsurlarından biridir ve günlük yaşamımızı mümkün kılmak için hayatımızda vazgeçilmez bir yer tutar. Ancak bir şehirde, bir ilçede, hatta bir mahallede elektrik altyapısının kimin tarafından sağlandığı sorusu, sadece bir yönetim meselesi değil, toplumsal yapıyı, güç ilişkilerini ve eşitsizlikleri derinden etkileyen bir konu olabilir. Gediz Elektrik belediyenin mi? sorusu, belki de görünmeyen birçok yapıyı, ilişkileri ve değerleri yansıtıyor. Bu soruyu sorarken, elektrik dağıtımının arkasındaki daha büyük yapıları ve toplumsal pratikleri incelemeye başlamış oluyoruz. Elektriğin kim tarafından sağlandığı, toplumdaki güç dinamiklerini, eşitsizlikleri ve hatta toplumsal adaletin nasıl işlediğini anlamamıza yardımcı olabilir. Bu yazıda, Gediz Elektrik’in belediyeye…

Doğalgaz Sobası Baca İster Mi? Antropolojik Bir Perspektif Kültürler, insanların yaşam alanlarını şekillendiren, değerlerini, normlarını ve hatta günlük yaşamlarındaki en sıradan nesneleri anlamlandıran dinamik sistemlerdir. Bir kültürü anlamak, sadece o kültürün büyük ritüellerine ya da sembolik davranışlarına bakmakla mümkün olmaz; aynı zamanda, en temel insan ihtiyaçlarını nasıl karşıladıkları, kullandıkları araçları nasıl düzenledikleri, sosyal yapılarını nasıl kurdukları ve kimliklerini nasıl oluşturdukları gibi küçük ama derin anlamlar da önemlidir. Mesela, “doğalgaz sobası baca ister mi?” gibi basit bir sorunun bile çok daha büyük kültürel anlamlar taşıdığına inanıyorum. Günlük yaşamda kullanılan teknolojik araçlar, sadece işlevsel amaçlar taşımazlar; bu araçlar, bir toplumun tarihini, ekonomik…

Taşra Teşkilatının Bölümleri Nelerdir? Bir İzmirli Gencin Gözünden İzmir’de yaşıyorum, hâlâ bir İzmir çocuğuyum, ama bazen sorarım kendime: “Burası ne kadar da taşra!” Evet, İstanbul’la karşılaştırıldığında İzmir taşra olabilir, ama öte yandan, bir şehre taşra derken, bir de o şehrin taşra teşkilatını düşünmek gerek. Taşra teşkilatının bölümleri nelerdir diye soruyorsanız, size vereceğim yanıt, biraz resmiyetle biraz da mizah bir arada olacak. Çünkü, bir şeyi ciddi ciddi düşünürken, bazen komik olabiliyor. Hadi gelin, bunu birlikte keşfedelim. Taşra Teşkilatı: İlk Duyduğunda “Hımm” Dediklerinin Ardında Yatan Gerçek Öncelikle, taşra teşkilatının ne olduğunu açıklayayım. Bunu duyduğumda, daha ilk başta şunu düşündüm: “Taşra, devletin örgütlenmesi,…

Kesretül Galat: İktidarın Dilsel Yansıması Toplumlar, yalnızca yazılı ve sözlü ifadeler aracılığıyla değil, aynı zamanda toplumsal düzenin anlamını taşıyan dil ve kavramlarla da şekillenir. Dil, toplumsal yapıları, güç ilişkilerini ve iktidar mekanizmalarını inşa etme ve meşrulaştırma aracıdır. Her bir kelime, bir ideolojiyi, bir düşünce biçimini ve toplumun değerler sistemini yansıtır. Ancak dilin bu gücü, bazen de yanlış anlaşılmaların, deformasyonların ve hatalı ifadelerin ortaya çıkmasına yol açar. Bu yazıda, özellikle kesretül galat kavramına odaklanarak, siyaset bilimi perspektifinden iktidar, kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık gibi temel kavramları ele alacağız. Bu kavramlar üzerinden, dilin ve söylemin siyasal düzende nasıl bir rol oynadığını tartışacağız. Kesretül…

Gastroskopi Nedir, Nasıl Yapılır? İktidar ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyasal Analiz Toplumlar, sağlık hizmetlerine sadece biyolojik bir ihtiyaç olarak değil, aynı zamanda ekonomik, toplumsal ve ideolojik bir sistem olarak yaklaşır. Bir toplumun sağlık politikaları, sadece insanların beden sağlığını değil, aynı zamanda toplumdaki güç ilişkilerini, iktidar yapılarını ve bireylerin yurttaşlık haklarını da şekillendirir. Bu yazıda, gastroskopi gibi tıbbi bir prosedür üzerinden, güç ve sağlık ilişkilerine dair daha derin bir bakış açısı geliştireceğiz. Modern tıbbın ve sağlık hizmetlerinin meşruiyeti, kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık anlayışıyla nasıl kesişiyor? Bu soruya cevap verirken, gastroskopi ve benzeri tıbbi uygulamalara dair toplumsal, kültürel ve siyasal bir…

Garnitürsüz Ne? Edebiyatın Boşluklarında Arayış Yazının gücü, kelimelerin ardında gizlenen anlamların yoğunluğunda yatar. Her cümle, bir düşüncenin, bir duygunun ya da bir hikayenin küçük bir yansımasıdır. Ancak bu yansımanın arkasında, bazen bilerek, bazen de istemeyerek bıraktığımız boşluklar da vardır. Bu boşluklar, edebiyatın en derin ve gizemli alanlarına açılan kapılardır. Peki ya garnitürsüz ne? Yani, ne zaman bir anlatı tamamlanmış sayılır? Bir hikaye ya da metin, kendi “yan” öğelerini, sembollerini ve katmanlarını ne kadar dışlarsa, daha ne kadar derinleşebilir? İşte bu sorular, bir metnin yalnızca yüzeyine bakmakla yetinmeyip, onun arka planını ve görünmeyen yapısını anlamaya çalışan okurun karşısına çıkar. Garnitürsüz, eksik…

Dünyada İlk Gazete Nerede Yayınlandı? Geçmiş, geleceği anlamamız için bir harita gibidir; geçmişin izlerine bakarak, bugünün karmaşık yapısını daha net görebiliriz. Gazeteciliğin evrimi, sadece iletişimin dönüşümünü değil, aynı zamanda toplumsal yapılar, güç dinamikleri ve bireysel haklar üzerindeki etkilerini de gözler önüne serer. Bu yazıda, ilk gazetenin nerede yayınlandığına dair tarihsel bir bakış açısı sunarken, bu evrimin toplumsal dönüşümler üzerindeki etkilerini ele alacağız. İlk Gazetenin Doğuşu: 17. Yüzyılın Başları Gazeteciliğin başlangıcına dair ilk işaretler, 17. yüzyılın başlarına dayanır. Modern anlamda bir gazetenin doğuşu, aslında bilgiye ulaşma şeklimizdeki ilk ciddi devrimlerden biridir. 1605 yılında Almanya’nın Leipzig şehrinde, Johann Carolus adlı bir matbaacı,…

Her kültür, dünyayı ve insanı anlamlandırmanın farklı yollarını geliştirmiştir. Bir toplumun düşünce biçimleri, değerleri, normları ve davranışları, o toplumun geçmişiyle, çevresiyle ve toplumsal yapılarıyla sıkı sıkıya bağlantılıdır. Bu çeşitlilik, insanlık tarihinin en büyüleyici yönlerinden birini oluşturur ve kültürlerarası bir bakış açısı geliştirmek, hem bizleri farklı yaşam biçimleriyle tanıştırır hem de kendimizi daha iyi anlamamıza yardımcı olur. Bir kelimenin, bir davranışın ya da bir geleneksel ritüelin nasıl şekillendiğini anlamak, sadece o toplum hakkında bilgi sahibi olmakla kalmaz, aynı zamanda insan olmanın evrensel deneyimleri hakkında da derinlemesine düşünmemizi sağlar. “Madilik yapmak” gibi bir deyim, yüzeyde basit bir anlam taşıyor gibi görünebilir; ancak…

“Ha Keza” Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Güç ilişkileri, toplumsal düzenin karmaşık yapıları ve bu yapıların dinamikleri üzerine düşündüğümüzde, “Ha keza” gibi sıradan bir ifadenin bile derinlemesine bir siyasal anlam taşıyabileceğini fark edebiliriz. Toplumlar, birbirlerine katman katman eklenmiş sözlerden, davranışlardan ve düzenlerden oluşur. Bir kelimenin, bir ifadenin anlamı, bazen tek başına değil, çevresindeki dilsel ve kültürel yapıların toplamında şekillenir. Ancak, bir kavramın ya da bir ifadenin gücü, genellikle onun taşıdığı gizli ve örtülü anlamlardan gelir. “Ha keza” gibi günlük dilde yaygın kullanılan bir ifade, dilin içinde bulundurduğu ideolojik yansımalardan tutun, toplumsal ilişkileri pekiştiren mikro yapıları açıklamaya kadar bir…